کاربرد پوکه در شیب بندی ساختمان

قبل از تشریح کاربرد پوکه معدنی در شیب بندی ساختمان، به شرح مختصری درباره شیب بندی می پردازیم. شیب بندی ساختمان یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین مسائل در ساخت هر ساختمان است. شیب بندی مسئله‌ای دقیق و حساس است که باید به درستی انجام شود. هدف از شیب بندی ساختمان حرکت و هدایت آب‌های درون یا بیرون ساختمان است، بطوری که با شیبی ملایم و مستقیم وارد فاضلاب شوند. شیب بندی ساخت قاعده و قوانین خاص خودش را دارد و شیب بندی توسط مصالح ساختمانی زیر انجام می‌شود. پلان شیب‌بندی عبارت است از: دید افقی از بام که در آن دیوارهای خارجی (با احتساب قرنیز)، خط مسیر شیب بام به طرف آب‌رو، خرپشته و همچنین فضاهایی که به عنوان نورگیر از قسمت‌های گوناگون بام بیرون آمده، مشخص می‌گردد. پلان بام به صورت یک نقشه‌ی مستقل و گاهی نیز به همراه پلان موقعیت ساختمان ترسیم می‌شود. انتخاب مصالح و طراحی نوع سقف پیش از ترسیم پلان بام به همراه طرح پلان‌ها نماها و برش‌ها انجام می‌پذیرد، چون پوشش بام، افزون بر اینکه به نوع سازه‌ی ساختمان، مصالح و شرایط اقلیمی بستگی‌ دارد، تعیین‌کننده‌ی نما و حجم بیرونی ساختمان و کیفیت فضاهای داخلی نیز به شمار می‌آید.

بام ساختمان با توجه به مصالح، شرایط اقلیمی و نوع سازه با اشکال رایج زیر طبقه‌بندی می‌گردد:

  • سقف‌های مسطح
  • سقف‌های شیب‌دار
  • سقف‌های گنبدی و قوسی

در ادامه به تشریح هریک خواهیم پرداخت.

سقف مسطح با یا صاف: به سقف‌هایی که به شکل یک صفحه‌ی افقی اجرا می‌گردند، سقف مسطح یا صاف می‌گویند و عموماً در مناطقی که بارش باران زیادی ندارند، از این مدل سقف‌ها استفاده می‌شود.

 سقف شیب‌دار: این مدل سقف در مناطقی که آب و هوای مرطوب و میزان بارش سالیانه‌ی آن زیاد است، به کار می‌رود.

سقف‌های قوسی و گنبدی: مدل دیگری از سقف‌های موجود که در گذشته در ایران و سایر کشورهای اسلامی ساخته می‌شد، سقف قوسی و گنبدی است. این سقف، نمادی از حضور آسمان در زمین به‌شمار می‌آید، به ویژه در مساجد که با بهره‌گیری از رنگ‌های آبی و سبز، روح عرفانی را بر محل حاکم می‌کند.

طرح و اجرای سقف‌های سقف‌های قوسی و گنبدی در وهله‌ی اول جهت توزیع و تقسیم نیروهای سقف در دهانه‌های بزرگ با ارتفاع زیاد صورت می‌پذیرد. زیبایی و تنوع آن نیز مهم می‌باشد. ترکیب فضاهای مختلف و مسائل اقلیمی هم به دلایل اجرای این سقف‌ها اضافه شده است.

مراحل شیب‌بندی بام‌های مسطّح

الف) تعیین شیب‌بام: طریقه‌ی حرکت آب بایستی به گونه‌ای باشد که از مبدأ تا مقصد، حرکت و کشش آب بدون مانع و با سرعت بالا صورت بپذیرد. در بام‌های مسطح درصد شیب به منظور هدایت و کشش آب، ۱ تا ۳ درصد است و اصولاً در مناطق کم‌باران مثل شهر تهران  شیب‌بام را به طور متوسط ۱/۵ درصد درنظر می‌گیرند. در این سقف‌ها برای هر ۷۵ تا ۱۰۰ متر مربع بام، یک آب‌رو درنظر می‌گیرند. محل کف‌شور و مسیر حرکت لوله‌های آب بایستی به‌گونه‌ای انتخاب گردد که در معرض یخ‌زدگی قرار نگیرند. بایستی دقت داشت که انتقال آب باران تا حد ممکن به صورت قائم باشد تا سریع‌تر تخلیه گردد و به نما یا کیفیت فضاهای داخلی آسیبی وارد نگردد.

ب) تعیین محل آبراه: محل آب‌رو را می‌توان در گوشه‌ یا میانه‌ی بام درنظر گرفت. لوله‌ی آب باران بایستی از دیگر لوله‌های فاضلاب جدا باشد تا حرکت گازهای فاضلاب مانع عبور آب باران نگردد. در حالتی که آبراه در میانه‌ی بام اجرا گردد، لوله‌های هدایت آب باران از میان دیوارهای آجری که در قسمت‌های میانی ساختمان ساخته شده، کنار ستون‌های میانی، از داخل کمدها و داکت‌های سرویس‌ها و یا از گوشه‌های آشپزخانه عبور می‌کند و پس از طی مرحله‌ی عمودی، لوله‌ها با پشت سر گذاشتن کمترین مسیر افقی به چاه فاضلاب هدایت می‌گردند.

اجرای کُرُم‌بندی: شیب‌بندی کف، براساس مشخصات نقشه که بر روی پلان شیب‌بندی نوشته شده، آغاز می‌گردد. شکل بعدی پلان شیب‌بندی را نمایش می‌دهد که در آن خطوط تقسیم سقف (کُرُم‌ها) و جهت شیب مشخص گردیده است.

شیب‌بندی بام‌های مسطّح

معمولاً در شیب‌بندی بام‌های تخت برای هر ۱۰۰ متر مربع مساحت سقف، یک ناودان با قطر ۴ اینچ (تقریباً ۱۰ سانتی‌متر)، با مدنظر قرار دادن شرایط ذیل کافی است:

· بازوی کشش: به فاصله‌ی افقی دیوار دست‌انداز تا محل ناودان اطلاق می‌شود و طول آن نباید از ۷ متر بیشتر باشد زیرا بار مرده‌ی سقف زیاد می‌شود.

· شیب‌بام: همانگونه که اطلاع دارید، ارتفاع شیب‌بندی با طول شیب متناسب می‌باشد.

به منظور ترسیم پلان سقف ساختمان، نقشه‌کش باید با انواع سقف‌ها، تنوع شیب‌های کاربردی، اَشکال مرسوم سقف (شیب‌دار، قوسی، مسطح و …)، مصالح و روش ساخت آن‌ها آشنایی کامل داشته باشد برخی از مصالح و موادی که در شیب بندی به کار می روند عبارتند از :

  • خاک
  • ماسه
  • تکه‌های آجر
  • ملات
  • پوکه معدنی

انواع شیب بندی ساختمان

همانطور که می‌دانید شیب بندی ساختمان انواع گوناگونی دارد. به عنوان مثال هیچ گاه شیب بندی پشت بام همانند شیب بندی بین طبقات انجام نمی‌شود.

شیب بندی پشت بام ساختمان چگونه است؟

شیب بندی پشت بام مسلماً کار مشکل و دشواری است زیرا فضا نسبت به سایر اجزای ساختمان بیشتر است در نتیجه به دقت بیشتری نیاز دارد.

  1. برای شیب بندی پشت بام معمولاً از پوکه معدنی در اندازه 10 تا 25 میلی متر استفاده می‌کنند.
  2. پوکه معدنی را به پشت بام برده و بدون ترکیب با مواد دیگر بر روی پشت بام می‌ریزند.
  3. هنگامی که تمام پشت بام از پوکه معدنی پوشیده شد یک لایه نازک ملات سیمان روی پشت بام قرار میدهند.
  4. با شیب بندی پشت بام در فصل زمستان هنگام بارش برف و باران، آب در پشت بام جمع نمی‌شود.

شیب بندی بین طبقات ساختمان

در صورتی که قصد شیب بندی بین طبقات یک ساختمان چندین طبقه را دارید بهتر است که برای انجام این کار از پوکه معدنی نخودی استفاده کنید. پوکه معدنی نخودی سایز نسبتاً کوچک‌تری نسبت به پوکه بادامی دارد از این رو برای ساخت شیب بین طبقات مناسب است.

زیرا ساختمانی که با پوکه معدنی ساخته شود را به راحتی می‌توان برق کشی و لوله کشی کرد. همچنین پوکه معدنی نخودی عایق صدا است و امواج صدا را در بین طبقات ساختمان پخش نمی‌کند.

نحوه شیب بندی بین طبقات نیز همانند شیب بندی پشت بام صورت می‌گیرد.

  1. درابتدا در محل مورد نظر پوکه ریخته می‌شود.
  2. بعد از ریختن پوکه، بر روی پوکه یک لایه نازک ملات قرار می‌دهند.
  3. با شیب بندی بین طبقات در هنگام شستشو منزل، آب به طبقات پایین‌تر نفوذ نمی‌کند و مستقیم وارد فاضلاب می‌شود.

شیب بندی کف ساختمان

  1. شیب بندی کف طبقات ساختمان با پوکه، سنگ، تکه‌های آجر و…. صورت می‌گیرد.
  2. هنگامی که کف ساختمان پر شد روی مواد ریخته شده یک لایه نازک ملات می‌کشند.
  3. ملات باید به صورتی کشیده شود که آب درون ساختمان را بطور مستقیم به داخل فاضلاب هدایت کند.

شیب بندی حیاط ساختمان

شیب بندی حیاط ساختمان کاری ساده است و همانند سایر شیب بندی‌ها به نحوه‌ی باید انجام شود که آب درون کف حیاط تلنبار نشود و فوراً وارد فاضلاب گردد.

هزینه شیب بندی ساختمان

هزینه شیب بندی ساختمان یک مقدار متغیر است و ثبات دائمی ندارد. هزینه شیب بندی ساختمان در مرحله اول به اندازه ساختمان و مصالحی که برای شیب بندی از آن استفاده می‌کنید بستگی دارد.

پوکه معدنی چه کاربردی دارد؟

تا کنون بارها در این سایت درباره کاربرد پوکه معدنی صحبت کرده ایم و مثالهایی نیز آورده ایم. اما در اینجا به کابردهای کلی تر پوکه معدنی اشاره می کنیم پس در پاسخ به این سوال که پوکه معدنی چه کاربردی دارد باید گفت:

کاربرد پوکه معدنی در جاده سازی: پوکه معدنی در جاده سازی هم کاربرد دارد همچون مصالح در روکش سطح جاده ها، شن ریزی راه آهن.

کاربرد پوکه معدنی در ساختمان:  در صنعت ساختمان نیز به عنوان اجزاء سنگی بلوک ساختمانی به کار می رود. پومیس دانه‌بندی شده كاربردهای خاص و متنوعی در صنعت ساختمان و صنایع دیگر دارد، چنانچه استفاده از این محصول باعث كم شده هزینه، بالا بردن ضریب های اطمینان و قابلیتهای خاص فیزیكی و شیمیایی می‌گردد.  كاربرد عمده پومیس در صنعت ساختمان بعنوان مصالح، در مصارف نهایی در تركیب و اجزاء سنگی بتن، روكش سطح جاده، نمای ساختمانها، تعمیر و نگهداری و ساخت جاده و مكمل انواع ملاتها می‌باشد. البته ویژگی‌های خاص پومیس مانند وزن مخصوص كم، استحكام تراكمی، ضرایب كشسانی و پایداری در برابر آتش و ضریب حرارتی مناسب، نارسا بودن در برابر حرارت و صوت سبب شده تا پومیس در بتن ساختمانی، قطعات پیش‌ساخته و پركننده سبك كاربرد فراوان تری داشته باشد. پومیسیت نیز بعنوان یك ماده افزودنی پوزولانی برای بتن كاربرد دارد چنانچه می‌تواند مدت، توانایی و دوام بتن را افزایش و گرمای هیدراتاسیون را كاهش دهد.

کاربرد پوکه معدنی در تصفیه فاضلاب ها : پوکه معدنی در حال حاضر یكی از مواد مهم است كه بجای شن و ماسه درمحل تصفیه فاضلاب ها و پس آبهای سنگین استفاده شده است. پوکه معدنی در تصفیه خانه ها، آب با كیفیت مطلوب تر را در استحصال مجدد آن به دست می دهد، مدت زمان بهره برداری از پوكه  برابر بیشتر از شن و ماسه است. در ضمن با توجه به سبك بودن پوكه معدنی ، تخلیه استخرهای تصفیه، خیلی آسان تر صورت می پذیرد.

کاربرد پوکه معدنی در صنعت: یکی از مزیت های منحصر به فرد پوکه معدنی به انضمام ساختمان حجره‌‌ای و توان سایندگی بالا سبب گردیده پوکه معدنی كاربردهای مختلف و متنوعی در صنعت داشته باشد. پوکه نیز بعنوان یك ساینده بسیار خوب در صنایع استفاده می شود. ساخت كاغذ سنباده، صفحات دستگاه فرز، سنگ شور كردن پارچه ها و سنگ پا ازجمله كاربردهای سایشی پومیس می باشد. پومیس از نظر شیمیایی خنثی و غیرقابل حل و فاقد خاصیت مغناطیسی می‌باشد چگالی آن پایین و حاوی مخلوطی از سیلیكات‌های نامنظم و اكسید آلومینیوم و لایه‌هایی از اكسید فلزات دیگر می‌باشد.


کاربرد پوکه معدنی در کشاورزی و گلخانه ها و فضای سبز: پوکه معدنی در كشاورزی بدون خاك كاربردهای فراوانی دارد و استفاده از آن قابلیت های زیادی در کشاورزی دارا می باشد  و همچنین پوکه دانه دار با اندازه 5 تا 10 میلیمتر بعنوان اصلاح و بهینه سازی خاک ضعیف و برای بهتر شدن آبیاری و زهکشی به کار می رود چرا که باعث می شود رطوبت درون خاک همچنان باقی بماند و در پرورش گل، تهویه مطبوع زمین های مسابقه، تهویه زمین چمن گلف و کود زمین های فقیر از مواد معدنی و ایجاد مزارع کیوی کاربرد بسیار دارد و همچنین در مناطق خشك و یا مناطقی كه احتیاج به ایجاد فضای سبز و باغبانی در نقاط خاص می باشد (گلخانه ها، ایجاد فضای سبز بر روی كانال های بتنی زیرزمینی و كشاورزی در مناطق كم آب) پومیس بعنوان لایه زیرین خاك به كار برده می شود كه خواص مهم آن عبارتند از:

  • حفظ آب و انتقال تدریجی آن به خاك
  • كم كردن فشار خاك
  • استفاده بهینه از حجم خاك
  • بالابردن خاصیت معدنی و قدرت خاك بعلت وجود مواد معدنی در حد و درصد خاص

پوکه معدنی قروه یکی از بهترین و البته ارزانترین پوکه ها در ایران است.

کاربرد پوکه معدنی در کشاورزی

در این پست به کاربرد پوکه معدنی در کشاورزی اشاره خواهیم کرد. البته پوکه معدنی کاربردهای فراوانی دارد که در پست های دیگر به آنها پرداخته ایم. مثلا کاربرد پوکه معدنی در ساختمان که پوکه ساختمان هم گفته می شود، پوکه معدنی برای گلدان، پوکه برای شیب بندی و کف سازی و … .

برخی از مهمترین کاربرد پوکه معدنی در کشاورزی

استفاده صحیح از پوکه معدنی (اسکریا) در كشاورزی هیدروپونیک (کشت هیدروپنیک یا آبکشت شیوهٔ کشت بدون خاک می‌باشد. در این نوع کشت متخصصان نیازهای غذایی گیاه را اندازه‌گیری کرده و به جای خاک با استفاده از آبی که به گیاه داده می‌شود با افزودن عناصر ماکرو و میکرو و نگهداشتن گیاه توسط مواد نگهدارنده بی‌اثر مانند پرلیت عملاً نیاز به خاک منتفی می‌شود.) توانایی كشت و بهره برداری را افزایش میدهد.

استفاده از این ماده معدنی در سیر هیدروپونیک جهت اصلاح و بهبود خاک ناکارآمد و برای بهتر شدن آبیاری و زهکــشی استفاده می شود. پوکه معدنی با دانه بندی ۱۰-۵میلیمتر در پرورش گل های زینتی ، تهویه مطبوع زمین های ورزشی، تهویه زمین چمن گلف و کود زمیــــن های فقیر از مواد معدنی و ایجاد مزارع میوه کــــــیوی استفاده بسیار دارد، زیرا باعث می شــــود رطوبت داخلی خاک مدت زیادی باقی بماند. همــــــچنین در مناطق خشك و یا مناطقـــی كه احتیاج به ایجاد فضای سبز و باغـــبانی در نقاط خاص می باشد ( گلخانه ها، ایجاد فضــای ســــــــبز بر روی كانال های بتنی زیرزمیـــــنی و كشاورزی در مناطق كم آب اسکریا (پوکه معدنی) بعنوان لایه زیرین خاك به كار برده می شــــــود كه خواص مهم آن عبارت است از:

  • حفظ آب و انتقال تدریجی آن به خاك
  • كم كردن فشار خاك
  • استفاده بهینه از حجم خاك
  • بالا بردن خواص معدنی و قدرت خاك بعلت اشباع مواد معدنی در حــد و درصد خاص

از دیگر کاربردهای پوکه معدنی در ساختمان، آکواریوم، گلدان و … است.

پوکه معدنی در آکواریوم

آیا پوکه در آکواريوم کاربرد دارد ؟ درپاسخ باید گفت بله. پوکه معدني به دليل داشتن تخلخل بسيار زياد ،مکان بسيار مناسبي را براي تکثير باکتري هاي مفيد که در رشت نمو ماهي ها نقش بسزايي را ايفا ميکنند دارد.همچنين اين باکتري هاي مفيد براي گياهان داخل اکواريوم هم بسيار مفيد هستند و باعث رشد بيشتر و شادابي گياه و ماهی ميشوند

کاربرد پوکه معدنی در آکواریوم

باکتريهاي نيتروفاير به صورت طبيعي در آکواريوم وجود داشته و اين باکتريها براي فعاليت خود به استقرار بر روي يک سطح (مانند سراميک، پلاستيک، حتي شيشه آکواريوم و بدن ماهيها)، وجود اکسيژن و آمونياک در آب نياز داشته و در صورت وجود اين مواد اين باکتريها رشد و تکثير نموده و آب را تصفيه مي‌کنند همچنين اين باکتريها در محيطهاي کم نور بهتر فعاليت مي‌نمايند. بنابراين در بخش دوم سامپ مي‌توان از انواع مواد ، پلاستيکي يا پوکه معدني داراي خلل و فرج زياد استفاده نمود تا باکتريهاي زيادي روي آنها مستقر شود.

پوکه معدنی در گلدان ها نیز کابرد دارد برای مشاهده اطلاعات بیشتر به لینک (کاربرد پوکه معدنی در گلدان) مراجعه نمایید.

مراحل تولید پوکه معدنی

مراحل تولید پوکه معدنی که در واقع همان استخراج پوکه معدنی از دل کوه است طی چند مرحله توضیح می دهیم. به طور خلاصه عبارتند از اکتشاف پوکه، ثبت معدن در سازمان صنعت و معدن، عملیات استخراج پوکه معدنی و کارگاه تولید پوکه معدنی.

مراحل تولید پوکه معدنی :

۱- اکتشاف پوکه معدنی

شما باید در ابتدا مکان مورد نظر را شناسایی نمایید ،مهمترین بخش اکتشاف هر معدنی اطلاع داشتن از کیفیت نوع پوکه معدنی می باشد زیرا اگر پوکه معدنی از سبکی قابل ملاحظه ای برخوردار نباشد ارزش سرمایه گذاری ندارد.دومین آیتمی که باید مد نظر قرار گیرد این است که باید از لحاظ جغرافیایی و دسترسی به جاده اصلی مشکلی نداشته باشد.

۲– ثبت معدن در سازمان صنعت ومعدن

برای این کار باید ابتدا از مکان معدن نقشه تهیه نمایید و آن را به سازمانهای مرتبط ارجاع داده، درصورت موافقت می توانید پروانه بهره برداری دریافت نمایید.

۳-عملیات باطله برداری استخراج پوکه معدنی

نکته مهم در این زمینه انتخاب نقطه مناسب برای کار گذاشتن سرند ها و دستگاهای جداسازی پوکه معدنی مانند کوبیت ،هیدوکن ،سیلو و نوارهای نقاله که به جداسازی پوکه کمک می نمایند.جهت استخراج پوکه معدنی ابتدا توسط بلدوزر عملیات باطله برداری، تسطیح و آماده سازی انجام شده و در صورت امکان عملیات پله بندی نیز صورت می گیرد، مشخصات پله ها با ارتفاع متوسط ۶ متری و متناسب با ضخامت پوکه معدنی، با عرض پله مناسب با محل مانور و رفت و آمد وسایل نقلیه و تجهیزات معدنی معمولاً ۱۵ الی ۲۵ متر و طول سینه کار برابر طول جبهه کار و در حدود ۴۰ الی ۶۰ متر انتخاب می گردد ، برداشت پوکه معدنی با استفاده از بلدوزر و لودر صورت می گیرد و پوکه معدنی به داخل کامیون بارگیری می شود.در برخی موارد به دلیل سستی واریزه معدنی عملیت استخراج و تولید پوکه معدنی و بارگیری با روش گودالی یا شیاری صورت می گیرد. بدین صورت که پوکه معدنی از ابتدای سینه کار توسط لودر برداشت شده و به داخل کارخانه حمل می شود.

۴- کارگاه تولید پوکه معدنی

کارگاه تولید پوکه معدنی شامل بخشهایی چون: ۱-سرندها ۲-غلتک ها ۳-آسیاب های چکشی ۴-خشک کننده های گردان ۵-صفحه های متمرکز کردن هوا به هنگام لزوم ۶-سیستم های طبقه بندی دانه ها بر حسب اندازه با استفاده از غربال و سیستم های مخلوط کردن دانه ها است.

کاربرد پوکه معدنی

از پوکه معدنی برای شیب بندی پشت بام ، ساخت بلوک های سبک ، موزاییک و پر کردن سطوح مختلف ساختمان و غیره استفاده می شود.

باتوجه به استخراج جدید این ماده ارزشمند هنوز بسیاری از مصرف کنندگان از مزایای این محصول آگاه نیستند و با هزینه های بسیار بالا کارایی کمی را برای خود ایجاد می کنند پوکه معدنی بصورت طبیعی از دل کوه بیرون می آید و با هزینه ای بسیار پایین در اختیار مصرف کنندگان قرار میگیرد.

پوکه ماسه ای : به دلیل وزن بسیاركم نسبت به ماسه معمولی(شسته/رودخانه ای)دركاركاه هایساخت بتن ,بلوك زنی(دیواری/سقفی)وپرنمودن سطح لوله كشی های ساختمانی و …مورداستفاده قرارمی گیرد.

پوكه عدسی : به دلیل اندازه ووزن بسیاركم دركارگاه های تولید بلوك های سقفی بسیار سبك مورد استفاده قرار میگیرد .

پوكه نخودی : موارد مصرف زیادی داردازجمله شیب داركردن سقف ساختمانها و هم سطح نمودن كف طبقات و..

فندوقی وبادامی : همانند پوك نخودی میبا شند و بعلت سایز بزرگتر قیمت کمتری هم دارد.

موارد مصرف سنگ پوکه در تصفیه خانه های آب و فاضلاب ، سد سازیها ، پل ها و… مورد استفاده قرار می گیرد.

پوکه معدنی در ساختمان، در گلدان، آکواریوم نیز کاربرد دارد که آنها در این سایت بررسی کرده ایم.